راه حل های متن باز

لینوکس چیست؟

 

لینوکس یک سیستم‌عامل آزاد و باز متن (Open Source) است که تحت مجوز GNU/GPL منتشر شده است. باز متن به این معنا که هر شخصی آزاد است تا از آن استفاده کند،‌ آن را تغییر دهد و حتی می‌تواند آن را دوباره توزیع کند.

 

o1

لینوکس در سال ۱۹۹۱ در دانشگاه هلسینکی فنلاند توسط یک دانشجوی جوان به نام لینوس توروالدز نوشته شد. توروالدز در اصل با Minix (که‌یک شبه یونیکس خلاصه‌شده است.) کار می‌کرد،‌ اما تصمیم گرفت تا سیستم‌عاملی دلخواه خود و بر اساس UNIX خلق کند و این ماجرا با انتشار نسخه‌ی 0.02 در سال ۱۹۹۱ توسط او آغاز شد که در زمان نوشتن این مقاله آخرین نسخه‌ی پایدار آن 3.7.9 است.
لینوس توروالدز از طریق یک ایمیل خبر نوشتن سیستم‌عامل بازمتن خود را اعلام کرد ، طولی نکشید که صدها نفر از سراسر دنیا خواهان کار با این سیستم‌عامل باز متن که به UNIX شباهت داشت شدند و شروع به توسعه ان کردند.

امروزه توزیع‌های فراوانی از لینوکس و جود دارد که از هسته و نرم افزار های آزاد (Free Software) همراه هسته تشکیل می‌شوند. همه‌ی این توزیع ها از یک هسته واحد به‌نام لینوکس استفاده می‌کنند.
اگر بخواهیم دقیق‌تر توضیح بدهیم، لینوکس یکسری کد است و ارتباط بین سخت افزار‌ها و نرم افزار‌ها را برقرار می‌کند (به‌عنوان هسته‌ یا کرنل) و یک توزیع لینوکس (که در زبان عام به ان لینوکس می‌گویند) شامل هسته و تعداد زیادی نرم باز متن است؛ مانند توزیع‌های ردهت (Redhat)، دبین ( Debian )، اسلکویر( Slackware) و جنتو (Gentoo).

 

o2

شایان ذکر است که امروزه برای راحتی به توزیع‌های لینوکس همان لینوکس گفته می‌شود که البته صحیح آن گنو/لینوکس است، چرا که بیشتر نرم افزار‌های استفاده شده در این توزیع ها تحت مجوز‌های گنو انتشار یافته اند، بنابراین از این پس هر جا که از لینوکس نام می‌بریم منظورمان همان توزیع‌های گنو/لینوکس است مگر ان که صریحاً به هسته لینوکس اشاره کنیم.

 

لینوکس سیستم عامل قرن ۲۱


همان‌طور که در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم گنو/لینوکس یک سیستم‌عامل باز متن است . باز متن بودن گنو/لینوکس باعث شده تا عده فراوانی از سرتاسر جهان توسط اینترنت گردهم آمده و بر روی این سیستم عامل کار کنند ، نتیجه این گردهم‌آیی سیستم‌عاملی قدرتمند با ویژگی‌هایی منحصر به‌فرد شده که علاوه بر رایگان و باز متن بودن ویژگی‌های بسیار دیگری نیز دارد. این ویژگی‌ها باعث شده تا لینوکس که در ابتدا در محیط‌های دانشگاهی و آکادمیک بزرگ شده حالا دیگر پا به عرصه تجارت و دولت بگذارد تا جایی که دولت‌های بزرگ اروپا مانند آلمان و اسپانیا سیستم‌عامل ملی خود را لینوکس اعلام کنند و البته نه تنها دولت‌ها بلکه نهاد‌ها و وزارت‌خانه‌های بسیاری سیستم‌عامل نهاد یا وزارت‌خانه خود را به لینوکس تبدیل کرده‌اند مانند وزارت دفاع آمریکا،‌ اداره پست آمریکا،‌ نیروهای مسلح ترکیه‌ یا حتی در ایالت کالیفرنیای امریکا نیز برای اداره امور از این سیستم‌عامل استفاده می‌شود. شاید برای شما این پرسش مطرح شده باشد که این ویژگی‌های لینوکس چیست که این گونه همگان را به سوی خود جذب کرده؟ در این جا برخی ویژگی‌های آن را ذکر می‌کنیم:

 

o3

 

هزینه


گنو/لینوکس یک سیستم عامل رایگان است ، البته توزیع‌هایی هم وجود دارد که به صورت تجاری ارائه می‌شوند اما قیمت آن‌ها همواره کمتر از سیستم‌عامل های تجاری مانند مایکروسافت ویندوز یا UNIX است. البته این نکته نیز گفتنی است که اغلب توزیع‌های تجاری لینوکس را نیز می‌توان به صورت رایگان از اینترنت دریافت (Download) کرد و حتی برای دوستانتان نیز می‌توانید کپی کنید اما این نسخه‌هایی که بابت آنها پولی پرداخت نشده، دارای خدمات پشتیبانی یا کتابچه راهنما نیستند. (هر چند که همواره هزاران صفحه اطلاعات رایگان در اینترنت در باره‌ توزیع‌های مختلف گنو/لینوکس وجود دارد.)
پایین بودن هزینه‌های گنو/لینوکس یکی از عواملی است که دولت‌های بسیار و شرکت‌های بزرگ را واداشته تا این سیستم‌عامل را سیستم‌عامل رسمی خود اعلام کنند.


امنیت و پایداری


لینوکس با توجه به ساختار خود سیستم‌عاملی است امن و پایدار ، پایداری لینوکس را مدیون روش صحیح استفاده‌ آن از سخت‌افزاریم که این خصلت را از UNIX به ارث برده و امنیت آن را علاوه بر ساختار صحیح آن مدیون باز متن (Open Source) بودن آن هستیم. باز متن بودن بودن باعث شده تا در صورت مشاهده‌ کوچکترین مشکل در هسته‌ یا نرم‌افزار های جانبی در چند ساعت یا حد اکثر چند روز توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسان ضعف و مشکل را حل کرده و راه حل را در اختیار عموم کاربران قرار دهند. این گونه است که گنو/لینوکس در پایداری و امنیت به‌ یک افسانه تبدیل شده است و جزو ایمن‌ترین و پایدارترین سیستم‌عامل های جهان به‌شمار می‌رود.
موضوع پایداری و امنیت در حوزه‌ سرورها و شبکه بسیار مهم است تا جایی که لینوکس بیش از 30 در صد از سرورهای جهان را شامل می شودو 70 در صد دیگر شامل SCO UNIX و SUN UNIX و IRIX و HP-UX و FreeBSD ودیگر یونیکس‌ها و Apple Mac و درصدی هم ویندوز می‌شود و با توجه به تعدد این سیستم‌ها می‌بینیم 30در صد خود رقمی قابل توجه است.
باید خاطر نشان کنیم که تا به حال برای لینوکس هیچ ویروس یا کرمی به‌آن شکل که برای ویندوز مایکروسافت وجود دارد نوشته نشده است و برای نرم افزار‌های مدیریت ایمیل یا جستجوی وب (Browser) آن هم ویروسی شناسایی نشده و برعکس IE ویندوز که همواره باید برای آن وصله (Patch) های امنیتی دانلود کرد، برای مرورگرهای لینوکس نیازی به تلف کردن وقت با این کارها نیست.


نیاز های سخت‌افزاری اندک


گنو/لینوکس به دلیل ساختار هسته مناسب و تعدد توزیع‌ها می‌تواند با حداقل امکانات سخت‌افزاری به‌خوبی کار کند تا جایی که حتی توزیع‌هایی وجود دارد که بدون وجود هارد دیسک بر روی سیستم و یا با حافظه (RAM) معادل 16 مگابایت می‌تواند سیستم شما را راه‌اندازی کند.


تنظیم و شخصی‌سازی


گنو/لینوکس را می‌توان با رابط خط فرمان (Command Line Interface) همانند MS-DOS (و البته بسیار قوی‌تر از آن) و یا با رابط گرافیکی مانند ویندوز مایکروسافت یا Apple Mac اجرا و استفاده کرد. دردسر های معمول تنظیم و شخصی‌سازی میز کار با وجود محیط‌های گرافیکی مختلف مانند کی دی ای ( KDE) یا گنوم (GNOME) از بین رفته و شما می‌توانید از ده‌ها محیط گرافیکی گنو/لینوکس حداکثر بهره را ببرید.
محیط‌های گرافیکی گنو/لینوکس با هدف رفع نیاز کاربران و به صورت بازمتن بوده و توسط گروه بزرگی از برنامه‌نویسان خلق شده و در حال توسعه هستند. شما می‌توانید با توجه به شرایط سخت‌افزاری و سلیقه خود از هر کدام از این محیط‌های گرافیکی بهره برده و بر اساس نیازتان تنظیمش کنید.


آزادی


لینوکس یک سیستم‌عامل آزاد است. شما می‌توانید با در دست داشتن کدهای منبع آن که برنامه‌نویسان و خالقین لینوکس در اختیار شما قرار می دهند مطابق میل خود تغییر و توسعه دهید. کافیست شما به زبان های C و ++C و اسمبلی آشنا باشید، حالا می‌توانید توزیع خود را داشته و منتشر کنید. حتی برای کاربران غیر فنی که به این زبان‌ها اشنایی ندارند ابزارها و توزیع‌هایی معرفی می شود تا با حداقل دانش برنامه‌نویسی به انتشار توزیع مخصوص خود بپردازند.

 

o4

این آزادی در تغییر و توزیع مجدد با در دست داشتن کد های منبع باعث رواج هر چه بیشتر گنو/لینوکس شده تا جایی که شما می‌توانید برای هر کاربردی یک لینوکس بیابید! برای نمونه لینوکسی فقط برای کار های وب وجود دارد و لینوکسی دیگر فقط برای پخش مولتی مدیا و یا لینوکسی برای شبکه.
البته آزاد بودن گنو/لینوکس باعث پیشرفت این سیستم عامل تا جایی است که دولت هایی مانند چین تصمیم به نوشتن توزیع مخصوص به خودشان گرفته‌اند که کاملا با ویژگی‌های زبان آن‌ها سازگاری دارد در صورتی که این موضوع در سیستم عامل‌های غیرآزاد (Non-Free) و غیر باز متن مسلما میسر نمی‌شد.

 

کاربرد‌های لینوکس


گنو/لینوکس را می‌توان از میز کار دانش آموزان دبستان در اسپانیا تا ماهواره‌های کوچک در فضا یافت! از آن جایی که لینوکس یک سیستم عامل ذاتاً چند‌کاربره (Multi User) و چند کاره (Multi Task) است [به این معنا که در یک لحظه بیش از یک کاربر می‌تواند با ان کار کند و بیش از یک برنامه را اجرا می‌کند.] و در کنار این دو مزیت سیستم عاملی پایدار و امن است می‌تواند گزینه‌ای مناسب برای سرویس‌دهنده‌های شبکه باشد. در حال حاضر اغلب شبکه‌های بزرگ و معتبر از سیستم‌عامل لینوکس به عنوان سرویس‌دهنده اصلی خود استفاده می‌کنند. حتی سرویس‌دهنده‌های سایت hotmail بعد از کرک‌های متناوب از سوی مهاجمین به جای ویندوز مایکروسافت از لینوکس برای مدتی استفاده کرد تا بتواند در مقابل کرک‌های مداوم مهاجمان دوام بیاورد. البته شرکت بزرگ IBM نیز محصولات سرویس دهنده خود را مانند سرورهای وب و شبکه با سیستم‌عامل لینوکس می‌فروشد.

 

o5

البته کاربرد لینوکس به سرویس دهنده‌ها ختم نمی‌شود بلکه آن را می‌توان بر روی تقریباً هر ابزاری نصب کرد! آخرین مدل‌های گوشی موبایل در کره به جای سیستم عامل‌های قبل از گنو/لینوکس استفاده می‌کند. در هند لینوکس به عنوان سیستم‌عامل کامپیوترهای دستی (Handheld) یا PDA استفاده می‌شود. در ژاپن شرکت سونی در لوازم صوتی و تصویری خود از گنو/لینوکس استفاده می‌کند. خلاصه هر کجا به‌ یک سیستم‌عامل احتیاج است می‌توان از لینوکس استفاده کرد و اگر لینوکس برای آن کار مناسب نباشد جامعه توسعه دهنده لینوکس برای آن کار توسعه می دهندش! و البته میز کار کاربران معمولی را فراموش کردیم. همان‌طور که در بالا گفتیم با توجه به توزیع‌های متفاوت و محیط‌های گرافیکی بسیار زیاد برای کار با لینوکس امروزه دیگر این سیستم عامل فقط یک سیستم‌عامل حرفه ای نیست بلکه‌یک سیستم عامل حرفه‌ای و خانگی شده است. شما می‌توانید در خانه به شنیدن موسیقی یا تماشای فیلم بپر دازید یا کار‌های خود را مدیریت کنید یا در اینترنت به گشت وگذار بپردازید یا با دوستتان گپ (Chat) اینترنتی بزنید و یا می‌توانید در خواست مرخصی خود را با برنامه‌های لینوکسی تایپ کنید و به مدیر خود بدهید! و البته اگر شما یک برنامه‌نویس کنجکاو هستید یا برنامه‌نویس وب،‌ گنو/لینوکس بهشت شماست!
از دیگر کاربردهای لینوکس استفاده از آن به عنوان سرور اشتراک فایل به‌جای سیستم عامل گران‌قیمت ویندوز NT مایکروسافت است که این کار را سامبا ( Samba ) که‌ یک برنامه اشتراک‌گذاری فایل است برایتان انجام می دهد. البته می‌توانید به عنوان یک سرور SQL قدرتمند که به وسیله پایگاه‌های داده ای باز متنی که همراه گنو/لینوکس عرضه می شوند مانندMySQL یا PostgreSQL به رفع نیاز پایگاه داده خود بپردازید.

 

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شرکت داده کاوان تتیس می‌باشد

اجرا و پیاده‌سازی: کانون تبلیغاتی کروشه