ریست فکتوری روتر سیسکو زمانی انجام میشود که بخواهید پیکربندی ذخیرهشده دستگاه را پاک کنید و روتر را برای کانفیگ مجدد آماده کنید؛ برای مثال زمانی که یک روتر دست دوم تحویل گرفتهاید، تنظیمات قبلی دیگر قابل استفاده نیست یا قصد دارید دستگاه را از ابتدا پیکربندی کنید.
اما اگر فقط رمز عبور را فراموش کردهاید، لزوماً نباید Factory Reset انجام دهید. Cisco برای این شرایط روش Password Recovery را در نظر گرفته که میتواند دسترسی را بدون حذف کانفیگ قبلی برگرداند. در ادامه هر دو سناریو را جداگانه بررسی میکنیم.
چگونه روتر سیسکو را ریست فکتوری کنیم؟
اگر به CLI و حالت Privileged EXEC دسترسی دارید، روش استاندارد سیسکو برای بازگرداندن روتر سیسکو به تنظیمات کارخانه، پاککردن Startup Configuration و سپس Reload کردن دستگاه است.
مرحله 1: ورود به Enable Mode روتر سیسکو
ابتدا وارد حالت Privileged EXEC شوید:
Router> enable
Router#
مرحله 2: بررسی Configuration Register
مقدار فعلی Configuration Register را بررسی کنید: Router# show version
مرحله 3: تنظیم Configuration Register روی 0x2102
در بسیاری از روترهای کلاسیک Cisco، مقدار معمول برای Boot عادی 0x2102 است. اگر مقدار دیگری تنظیم شده باشد:
Router# configure terminal
Router(config)# config-register 0x2102
Router(config)# end
مرحله 4: پاک کردن Startup Configuration
برای حذف تنظیمات ذخیرهشده از این دستور استفاده کنید: Router# write erase
یا در پلتفرمهایی که پشتیبانی میکنند: Router# erase startup-config
مرحله 5: Reload کردن روتر
در پایان روتر را Reload کنید: Router# reload
اگر از شما پرسیده شد که تغییرات ذخیره شوند، گزینه No را انتخاب کنید تا Running Config دوباره روی Startup Config نوشته نشود.
پس از Boot، اگر این پیام را دیدید:
— System Configuration Dialog —
Would you like to enter the initial configuration dialog? [yes/no]
یعنی Startup Configuration قبلی Load نشده و میتوانید کانفیگ روتر را از ابتدا انجام دهید.
براساس مستند رسمی Cisco با عنوان Reset Router to Factory Defaults، روند پیشنهادی در روترهای IOS شامل بررسی Configuration Register، اجرای write erase و سپس reload بدون ذخیره مجدد کانفیگ است.
تفاوت ریست نرمافزاری و سختافزاری روتر سیسکو
در بسیاری از منابع فارسی، ریست روتر Cisco به دو نوع نرمافزاری و سختافزاری تقسیم میشود؛ اما Cisco در مستندات رسمی بیشتر از اصطلاحاتی مانند CLI Reset، Reset Button و Password Recovery استفاده میکند.
ریست نرمافزاری معمولاً به حذف Startup Configuration از طریق CLI و سپس reload کردن دستگاه گفته میشود.
ریست سختافزاری نیز به استفاده از دکمه Reset فیزیکی اشاره دارد؛ البته همه مدلها این دکمه را ندارند و روش استفاده از آن باید بر اساس مستند همان مدل بررسی شود.
چه زمانی روتر Cisco را Factory Reset کنیم؟
Factory Reset زمانی منطقی است که واقعاً قصد حذف کانفیگ فعلی و راهاندازی مجدد روتر از صفر را داشته باشید. برای مثال:
- استفاده مجدد از روتر در یک شبکه یا شعبه دیگر
- خرید روتر دست دوم و حذف تنظیمات مالک قبلی
- طراحی مجدد کانفیگ دستگاه از ابتدا
- آمادهسازی روتر برای واگذاری یا خروج از شبکه
اگر مشکل فقط اختلال ارتباطی، Routing یا دسترسی به یک سرویس است، بهتر است ابتدا Troubleshooting انجام شود؛ Factory Reset نباید اولین راهحل باشد.
پیش از ریست روتر سیسکو بهتر است چند نکته را در نظر بگیرید:
- از کانفیگ Backup بگیرید: بهخصوص تنظیمات Interfaceها، Routing، NAT، ACL و VPN.
- ترجیحاً از Console استفاده کنید: بعد از حذف تنظیمات ممکن است دسترسی SSH و Remote قطع شود.
- Maintenance Window در نظر بگیرید: Reload روتر باعث قطع موقت سرویسهای شبکه میشود.
همچنین write erase برای حذف Startup Configuration استفاده میشود و نباید آن را با پاکسازی امن تمام اطلاعات ذخیرهشده روی دستگاه یکسان دانست.
تفاوت Factory Reset و Password Recovery چیست؟
این دو فرایند هدف متفاوتی دارند:
تفاوت Factory Reset و Password Recovery
| Factory Reset | Password Recovery |
|---|---|
| برای حذف کانفیگ فعلی استفاده میشود | برای بازیابی دسترسی به دستگاه استفاده میشود |
| Startup Configuration حذف میشود | معمولاً کانفیگ قبلی حفظ میشود |
| مناسب راهاندازی دستگاه از ابتداست | مناسب فراموشی Password است |
| معمولاً با write erase و reload انجام میشود | میتواند با ROMMON و 0x2142 انجام شود |
اگر پسورد روتر سیسکو را فراموش کردهایم چه کنیم؟
اگر پسورد روتر سیسکو را فراموش کردهاید، نیازی به ریست فکتوری و حذف کامل تنظیمات نیست. در بسیاری از روترهای Cisco IOS و IOS XE میتوان از فرایند Password Recovery برای بازیابی دسترسی استفاده کرد.
در این روش معمولاً از طریق کابل Console وارد حالت ROMMON میشوید و با تغییر موقت Configuration Register، کاری میکنید که روتر در Boot بعدی Startup Configuration را نادیده بگیرد. سپس میتوانید کانفیگ قبلی را دوباره Load کرده و رمز عبور جدید تعریف کنید.
برای نمونه، در بسیاری از پلتفرمهای کلاسیک Cisco از مقدار زیر استفاده میشود:
rommon 1 > confreg 0x2142
rommon 2 > reset
مقدار 0x2142 کانفیگ قبلی را حذف نمیکند؛ فقط باعث میشود روتر در بوت بعدی آن را موقتاً Load نکند. بعد از ورود به روتر میتوانید Startup Configuration را بازیابی کرده، Password را تغییر دهید و Configuration Register را دوباره به حالت معمول برگردانید.
بنابراین اگر فقط رمز عبور را فراموش کردهاید و به تنظیمات فعلی نیاز دارید، Password Recovery گزینه مناسبتری از Factory Reset است.
اگر وارد ROMMON نمیشویم چه کنیم؟
ورود به ROMMON میتواند بسته به مدل روتر، ROMMON Version و نرمافزار Terminal کمی متفاوت باشد. معمولاً باید در مراحل ابتدایی Boot یک Break Sequence ارسال شود.
اگر این روش کار نکرد، یکی از مواردی که باید بررسی شود قابلیت Password Recovery است. Cisco امکان غیرفعالکردن Password Recovery با دستور no service password-recovery را فراهم کرده است؛ در چنین شرایطی Break معمولاً به روش عادی امکان بازیابی دسترسی را نمیدهد و باید مستند مخصوص همان مدل روتر بررسی شود.
آیا میتوان روتر سیسکو را با دکمه Reset ریست کرد؟
در این مورد نمیتوان برای تمام روترهای سیسکو یک دستورالعمل عمومی ارائه داد.
بعضی مدلها قابلیت Reset فیزیکی دارند، اما نحوه عملکرد دکمه، مدت نگهداشتن آن و نتیجه Reset به مدل دستگاه بستگی دارد. بنابراین روشهایی مانند «دکمه را 10 یا 15 ثانیه نگه دارید» را نباید بدون بررسی Hardware Installation Guide همان مدل روی همه روترهای Cisco اجرا کرد.
در روترهای سازمانی، استفاده از CLI یا روش Recovery مستند شده توسط Cisco روش قابلاعتمادتری است.
دستور factory-reset در روترهای جدید Cisco چه تفاوتی دارد؟
روی برخی پلتفرمهای جدید IOS XE دستورات اختصاصی factory-reset نیز وجود دارند؛ برای مثال ممکن است گزینههایی مانند موارد زیر دیده شوند:
factory-reset all
یا در برخی پلتفرمها: factory-reset all secure
این دستورات را نباید معادل ساده write erase در نظر گرفت. بسته به مدل و Option انتخابشده، Factory Reset میتواند علاوه بر Running و Startup Configuration، فایلها، Boot Variables، دادههای کاربر و حتی Image دستگاه را حذف کند و روتر پس از عملیات وارد ROMMON شود.
بنابراین قبل از اجرای factory-reset all حتماً مستند رسمی همان مدل و نسخه IOS XE را بررسی کنید. Cisco برای پلتفرمهایی مانند Secure Routerهای جدید این رفتار را بهصورت جداگانه مستند کرده است.
نحوه ریست فکتوری چند روتر معروف Cisco
روش Factory Reset در همه روترهای سیسکو یکسان نیست. جدول زیر روش مستندشده سیسکو برای چند خانواده پرکاربرد را نشان میدهد:
نحوه ریست روترهای سیسکو
| خانواده روتر سیسکو | دستور Factory Reset | نکته مهم |
|---|---|---|
| Cisco ISR 1000؛ مانند C1111 و C1121 | factory-reset all | پاکسازی تنظیمات؛ Secure Reset در نسخههای جدیدتر |
| Cisco ISR 4000؛ مانند ISR4331 و ISR4431 | factory-reset all | حذف کانفیگ و دادههای ذخیرهشده |
| Cisco Catalyst 8200 | factory-reset all secure | پاکسازی امن اطلاعات |
| Cisco Catalyst 8300 | factory-reset all secure | پاکسازی امن؛ احتمال حذف Boot Image |
| Cisco Catalyst 8500 | factory-reset all یا factory-reset all secure | حالت Secure پاکسازی گستردهتری دارد |
نکته: قبل از اجرای دستورات factory-reset حتماً نسخه IOS XE و مستند مدل دقیق روتر را بررسی کنید؛ زیرا دادههایی که پاک یا نگهداری میشوند بین خانوادهها و نسخههای مختلف یکسان نیستند.
بعد از ریست فکتوری روتر سیسکو چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
بعد از بالا آمدن دستگاه، قبل از قرار دادن دوباره روتر در شبکه حداقل موارد زیر را بررسی کنید:
- وضعیت Interfaceها و IP Addressها
- Default Route و پروتکلهای Routing
- تنظیمات NAT و ACL
- دسترسی SSH و حسابهای مدیریتی
- تنظیمات VPN در صورت استفاده
- Configuration Register
- ذخیره صحیح کانفیگ جدید در Startup Configuration
برای بررسی مقدار Configuration Register میتوانید دوباره از دستور زیر استفاده کنید:
show version
و برای مشاهده کانفیگ جاری: show running-config
قبل از خرید روتر سیسکو، با کارشناسان تتیسنت مشورت کنید
اگر بعد از ریست کردن روتر سیسکو به این نتیجه رسیدید که روتر فعلی دیگر جوابگوی نیاز شبکه شما نیست، یا قصد ارتقای زیرساخت شبکهتان را دارید، تیم فنی تتیسنت پیش از خرید مشاوره تخصصی رایگان ارائه میدهد تا مطمئن شوید مدل روتری که انتخاب میکنید دقیقاً متناسب با حجم ترافیک، تعداد کاربران و بودجه شماست.
تمام محصولات سیسکو در تتیسنت اصل و اورجینال هستند و با گارانتی معتبر عرضه میشوند، بنابراین نگرانی بابت قطعات تقلبی یا دست دوم بیکیفیت نخواهید داشت. برای دریافت مشاوره خرید یا استعلام قیمت انواع روتر سیسکو، کافیست با کارشناسان تتیسنت از طریق شماره 02191009322 در تماس باشید.
برای مقایسه گزینههای مختلف پیش از خرید، میتوانید مقاله تفاوت روتر میکروتیک و سیسکو را هم بخوانید تا انتخاب مناسبتری بر اساس نیاز شبکه داشته باشید.
جمعبندی؛ نحوه ریست روتر سیسکو
برای ریست فکتوری روتر سیسکو در شرایطی که به CLI دسترسی دارید، معمولاً پاککردن Startup Configuration با write erase یا erase startup-config و سپس اجرای reload کافیست.
اما اگر فقط رمز عبور را فراموش کردهاید، بهتر است بهجای حذف کانفیگ از Password Recovery و ROMMON استفاده کنید. مقدار 0x2142 برای نادیدهگرفتن موقت Startup Config در این فرایند استفاده میشود و نباید آن را بهتنهایی دستور Factory Reset دانست.
در روترهای جدیدتر نیز پیش از اجرای دستورات قدرتمندی مانند factory-reset all حتماً مستند همان مدل را بررسی کنید؛ زیرا دامنه اطلاعاتی که حذف میشود در همه پلتفرمها یکسان نیست.
روش Factory Reset در همه روترهای سیسکو یکسان نیست و به مدل دستگاه و نسخه IOS XE بستگی دارد. اگر با خانواده روتر سیسکو کاتالیست 8000 کار میکنید، حتماً قبل از اجرای Factory Reset مستند مدل دقیق دستگاه را بررسی کنید.
سوالات متداول بازگرداندن روتر سیسکو به تنظیمات کارخانه
1. آیا ریست فکتوری روتر سیسکو پسوردها را هم پاک میکند؟
اگر Startup Configuration را پاک کرده و روتر را Reload کنید، تنظیماتی مانند Usernameها، Enable Secret و سایر رمزهایی که در کانفیگ ذخیره شدهاند نیز همراه آن حذف میشوند. اگر فقط پسورد را فراموش کردهاید و به کانفیگ نیاز دارید، Password Recovery گزینه مناسبتری است.
2. آیا config-register 0x2142 همان ریست فکتوری است؟
خیر. 0x2142 به روتر میگوید در Boot بعدی Startup Configuration موجود در NVRAM را نادیده بگیرد و معمولاً در فرایند Password Recovery استفاده میشود. کانفیگ قبلی در این مرحله هنوز حذف نشده است.
3. آیا با Factory Reset سیستمعامل IOS روتر هم پاک میشود؟
در روش معمول write erase و reload هدف پاککردن Startup Configuration است و IOS Image حذف نمیشود. اما برخی دستورات پیشرفته مانند factory-reset all در پلتفرمهای جدید میتوانند دامنه بسیار گستردهتری داشته باشند و حتی Image یا سایر دادههای ذخیرهشده را حذف کنند؛ بنابراین باید مستند همان مدل بررسی شود.
